Jak działa system odbioru odpadów w gminie Kleszczewo
Odbiór odpadów komunalnych z Gowarzewa organizuje gmina Kleszczewo, a fizycznie realizuje go firma wyłoniona w przetargu. Przez lata system przechodził tu spore zmiany, bo najpierw działał w ramach większego związku międzygminnego obsługującego aglomerację poznańską, a potem gminy zaczęły przejmować te zadania na własne konto. Dla mieszkańca oznaczało to zmianę harmonogramów, numerów kontaktowych, a czasem nawet zasad wystawiania worków. Właśnie dlatego tak łatwo o pomyłkę i dlatego powtarzamy, żeby zawsze korzystać z bieżącego harmonogramu na dany rok. Stary wydruk przyklejony do lodówki bywa źródłem większych problemów niż brak jakiegokolwiek harmonogramu. Ludzie ufają papierowi, który wisi tam od trzech lat, i dziwią się, że kubeł stoi pełny.
Podstawą całego systemu jest deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. Składa ją właściciel nieruchomości i to na jej podstawie naliczana jest opłata oraz przypisywana liczba pojemników. Deklarację trzeba zaktualizować przy każdej zmianie liczby osób zamieszkujących, a nie zameldowanych, co jest częstym nieporozumieniem. Wprowadzasz się, rodzi ci się dziecko, wyprowadza dorosłe dziecko na studia, zmienia się skład gospodarstwa domowego. Za każdym razem obowiązuje termin na złożenie korekty i za każdym razem spóźnienie może skończyć się dopłatą. To jedna z tych formalności, które ludzie odkładają, a potem żałują.
Warto też pamiętać o zasadzie, która jest w Polsce obowiązkowa od kilku lat. Segregacja nie jest opcją, tylko obowiązkiem. Brak segregacji skutkuje naliczeniem opłaty podwyższonej, zwykle kilkukrotnie wyższej niż stawka podstawowa. Firma odbierająca odpady ma prawo skontrolować zawartość pojemnika i zgłosić nieprawidłowość do gminy. W praktyce najpierw pojawia się naklejka ostrzegawcza, potem informacja, a dopiero później decyzja o wyższej stawce. Kto zignoruje pierwsze sygnały, płaci więcej przez kolejne miesiące.
Co do którego pojemnika, bez zgadywania
Zasady segregacji są w całej Polsce ujednolicone kolorystycznie, więc jeśli przeprowadziłeś się z innej gminy, kolory zgadzają się z tym, co znasz. Szczegóły potrafią jednak różnić się w detalach, zwłaszcza przy odpadach bio i przy popiele. Poniższa tabela porządkuje najczęstsze przypadki, w tym te, przy których mieszkańcy mylą się najczęściej. Wątpliwe rzeczy lepiej wrzucić do zmieszanych niż zanieczyścić całą frakcję surowcową. Jeden brudny pojemnik potrafi zdyskwalifikować zawartość, którą dałoby się przetworzyć.
| Pojemnik | Wrzucamy | Nie wrzucamy |
|---|---|---|
| Żółty, metale i tworzywa | butelki PET, opakowania po chemii, puszki, kartony po mleku i sokach, folie | opakowania po olejach silnikowych, styropian budowlany, zużyty sprzęt elektryczny |
| Niebieski, papier | gazety, zeszyty, tektura, papierowe torby, ulotki | papier zatłuszczony, papier woskowany, pieluchy, paragony termiczne |
| Zielony, szkło | butelki i słoiki bez zakrętek, szklane opakowania po kosmetykach | szkło okienne, lustra, żarówki, ceramika, szyby samochodowe |
| Brązowy, bio | resztki warzyw i owoców, fusy, skoszona trawa, liście, drobne gałązki | mięso i kości w dużych ilościach, ziemia, popiół, odchody zwierząt |
| Czarny lub szary, zmieszane | to, czego nie da się przypisać do żadnej frakcji surowcowej | gruz, opony, elektroodpady, chemikalia, leki |
Osobna sprawa to popiół z pieców, który w domach jednorodzinnych pojawia się przez cały sezon grzewczy. W wielu gminach popiół zbierany jest osobno albo trafia do zmieszanych, ale nigdy nie należy wsypywać go do pojemnika na bio. Zdarza się też gorący popiół wrzucany prosto do kubła, co kończyło się już pożarami śmieciarek. Odczekaj minimum dobę, a najlepiej dwie. To nie jest przesada, tylko realny problem, o którym mówią sami kierowcy.
Gabaryty, mobilne punkty i PSZOK
Nie wszystko wolno wystawić przy krawężniku razem z workami. Odpady wielkogabarytowe, czyli meble, materace, dywany czy duże zabawki ogrodowe, odbierane są w wyznaczonych terminach zbiórki, zwykle kilka razy w roku. Poza tymi terminami zostawianie kanapy pod płotem to po prostu zaśmiecanie, za które można dostać mandat. Sprzęt elektryczny i elektroniczny ma osobny obieg, bo zawiera substancje wymagające specjalnego przetworzenia. Te same zasady obowiązują przy oponach, chemikaliach, świetlówkach i przeterminowanych lekach. Każda z tych grup ma swoje miejsce zbiórki i swoje terminy.
Rozwiązaniem, które ratuje najwięcej sytuacji, są mobilne punkty odbioru odpadów problemowych. To akcje, podczas których do wyznaczonego miejsca we wsi podjeżdża pojazd przyjmujący odpady, których nie odbiera się spod domu. Trzeba się jednak zmieścić w konkretnym oknie czasowym, zwykle kilkugodzinnym. Alternatywą jest PSZOK, czyli punkt selektywnej zbiórki, do którego można przywieźć więcej rzeczy i w większych ilościach. Obowiązują tam limity, zwłaszcza przy gruzie i odpadach budowlanych, bo remont domu to nie odpad komunalny. Przy większym remoncie trzeba zamówić kontener na własny koszt i to jest normalna procedura, a nie złośliwość gminy.
- Gabaryty tylko w terminach zbiórki, nie w losowy wtorek
- Elektroodpady oddaj do PSZOK albo w punkcie zbiórki, nigdy do kubła
- Leki przeterminowane przyjmują wyznaczone apteki
- Gruz i odpady poremontowe wymagają osobnego kontenera
- Do PSZOK zabierz dokument potwierdzający zamieszkanie w gminie
- Odpady zielone z dużego ogrodu mogą przekroczyć limit worków, sprawdź to wcześniej
Najczęstsze błędy i co się dzieje, gdy je popełnisz
Pierwszy błąd to wystawianie pojemnika za późno. Śmieciarka zaczyna trasę wcześnie i nie wraca po nikogo. Bezpieczna zasada mówi, żeby kubeł stał przy drodze wieczorem poprzedniego dnia albo najpóźniej o szóstej rano. Drugi błąd to wystawienie pojemnika w miejscu, do którego pojazd nie dojedzie, na przykład za zaparkowanym samochodem albo na wąskim ślepym odcinku. Kierowca nie ma obowiązku cudów, a wąskie uliczki nowych osiedli są tu realnym problemem. Trzeci błąd to przepełnienie kubła tak, że klapa nie domyka się w ogóle. Wtedy zawartość rozsypuje się przy załadunku i pojemnik może zostać pominięty.
Czwarty błąd, najkosztowniejszy, to mieszanie frakcji. Wrzucona do żółtego worka pielucha albo resztki jedzenia potrafią zdyskwalifikować całą partię. Skutkiem bywa naklejka ostrzegawcza, brak odbioru i, przy powtarzalności, decyzja o opłacie podwyższonej. Piąty błąd dotyczy worków, które w wielu systemach muszą być te wydane przez gminę lub firmę, a nie dowolne z marketu. Zdarza się, że mieszkaniec pakuje wszystko w czarne worki budowlane i dziwi się, że nikt tego nie zabiera. Szósty, całkiem powszechny, to niesprawdzenie zmiany terminu przy świętach, kiedy harmonogram przesuwa się o dzień albo dwa.
Konsekwencje bywają uciążliwe, choć rzadko dramatyczne. Najczęściej to po prostu tydzień z przepełnionym pojemnikiem i awantura w domu o to, kto miał wystawić. W gorszym wariancie dochodzi opłata podwyższona naliczana decyzją, którą trzeba potem prostować. W skrajnych przypadkach, przy nagminnym porzucaniu odpadów poza systemem, wchodzą kary za zaśmiecanie. Nie warto tego testować, bo nakład pracy przy wyprostowaniu sprawy jest dużo większy niż przy zwykłym pilnowaniu terminów. A terminy w gminie Kleszczewo publikowane są z wyprzedzeniem na cały rok, więc jest to do ogarnięcia w pięć minut.
Jeśli wywóz nie odbył się mimo prawidłowego wystawienia pojemnika, zgłoś to od razu, najlepiej tego samego dnia. Zgłoszenie po tygodniu jest praktycznie nie do zweryfikowania. Kontakty i sposób zgłaszania takich spraw opisaliśmy w dziale ważne sprawy. O tym, dlaczego wąskie ulice osiedlowe utrudniają przejazd śmieciarki, piszemy szerzej w części o komunikacji, a o samej wsi i jej zabudowie w dziale o Gowarzewie. Skrót najważniejszych informacji znajdziesz na stronie głównej.